Τι είναι η δυστονία;
Η δυστονία είναι μια κινητική διαταραχή που προκαλεί ακούσια συστολή των μυών. Αυτό μπορεί να προκαλέσει επαναλαμβανόμενες ή στριφογυριστές κινήσεις. Η κατάσταση μπορεί να επηρεάσει ένα μέρος του σώματός σας (εστιακή δυστονία), δύο ή περισσότερα γειτονικά μέρη (τμηματική δυστονία) ή όλα τα μέρη του σώματός σας (γενική δυστονία).
Οι μυϊκοί σπασμοί μπορεί να κυμαίνονται από ήπιους έως σοβαρούς. Μπορεί να είναι επώδυνες και μπορούν να επηρεάσουν την εκτέλεση των καθημερινών εργασιών σας. Δεν υπάρχει θεραπεία για τη δυστονία, αλλά τα φάρμακα και η θεραπεία μπορούν να βελτιώσουν τα συμπτώματα.
Η χειρουργική επέμβαση χρησιμοποιείται μερικές φορές για να απενεργοποιήσει ή να ρυθμίσει τα νεύρα ή ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου σε άτομα με σοβαρή δυστονία.
Ψυχογενής δυστονία
Η ψυχογενής δυστονία είναι ένας τύπος δυστονίας που συνδέεται άμεσα με ψυχολογικούς παράγοντες και όχι με κάποια σαφή νευρολογική βλάβη. Παρότι εμφανίζεται με παρόμοια συμπτώματα – όπως ακούσιες συσπάσεις, στροφικές κινήσεις ή στάσεις του σώματος – η αιτία της φαίνεται να σχετίζεται με ψυχικά ή συναισθηματικά ερεθίσματα, όπως έντονο στρες, τραυματικές εμπειρίες ή ψυχολογικές συγκρούσεις.
Σε πολλές περιπτώσεις, η διάγνωση της ψυχογενούς δυστονίας μπορεί να είναι απαιτητική, καθώς τα συμπτώματα είναι απολύτως πραγματικά για τον ασθενή, χωρίς να υπάρχουν οργανικές αλλοιώσεις που τα εξηγούν. Η αντιμετώπιση εστιάζει κυρίως στην ψυχολογική υποστήριξη μέσω ψυχοθεραπείας (όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία) και στη σωματική επανεκπαίδευση μέσω φυσικοθεραπείας
Δυστονία Αυχένα
Η δυστονία αυχένα (ή σπασμωδική βασική δυστονία) είναι η πιο συχνή μορφή εστιακής δυστονίας και επηρεάζει κυρίως τους μυς του λαιμού. Οι ασθενείς συχνά παρατηρούν ακούσιες κινήσεις ή μονόπλευρη στροφή του κεφαλιού, που μπορεί να συνοδεύεται από πόνο και δυσκαμψία. Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, η κεφαλή μπορεί να πάρει μόνιμα λοξή ή ασυνήθιστη θέση.
Η αιτία της δεν είναι πάντα γνωστή, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει γενετική προδιάθεση ή ιστορικό τραύματος. Η θεραπευτική προσέγγιση περιλαμβάνει συνήθως ενέσεις αλλαντικής τοξίνης, φυσικοθεραπεία και σε ορισμένα περιστατικά φαρμακευτική αγωγή.
Μυϊκή Δυστονία
Η μυϊκή δυστονία είναι ένας γενικός όρος που περιγράφει την ακούσια και παρατεταμένη σύσπαση μυών, η οποία προκαλεί ασυνήθιστες στάσεις ή επαναλαμβανόμενες κινήσεις. Ανάλογα με το ποια μυϊκή ομάδα επηρεάζεται, μπορεί να εμφανιστεί σε συγκεκριμένα σημεία, όπως ο αυχένας, τα βλέφαρα, τα άκρα ή και ολόκληρο το σώμα.
Η διαχείριση της μυϊκής δυστονίας βασίζεται σε συνδυασμό φαρμακευτικής αγωγής, φυσικοθεραπείας και σε ορισμένες περιπτώσεις, επεμβατικών τεχνικών.
Δυστονία: Συμπτώματα
Η δυστονία επηρεάζει τους ανθρώπους με διαφορετικούς τρόπους. Οι μυϊκοί σπασμοί μπορεί:
Ξεκινήσει σε μία μόνο περιοχή, όπως το πόδι, το λαιμό ή το χέρι σας. Η εστιακή δυστονία που αρχίζει μετά την ηλικία των 20-21 ετών συνήθως ξεκινά στο λαιμό, το χέρι ή το πρόσωπο. Τείνει να παραμείνει εστιακή ή να γίνει τμηματική.
- Συμβαίνουν κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης ενέργειας, όπως το γράψιμο με το χέρι.
- Επιδεινώστε με άγχος, κόπωση ή άγχος.
- Γίνεται πιο αισθητή με την πάροδο του χρόνου.
Περιοχές του σώματος που μπορεί να επηρεαστούν περιλαμβάνουν:
Λαιμός (αυχενική δυστονία). Οι συσπάσεις αναγκάζουν το κεφάλι σας να στρίβει και να γυρίζει προς τη μία πλευρά ή να τραβάει προς τα εμπρός ή προς τα πίσω, προκαλώντας μερικές φορές πόνο.
Βλέφαρα. Το γρήγορο ανοιγοκλείσιμο των ματιών ή οι σπασμοί προκαλούν το κλείσιμο των ματιών σας (βλεφαρόσπασμοι) και σας δυσκολεύουν να δείτε. Οι σπασμοί συνήθως δεν είναι επώδυνοι, αλλά μπορεί να αυξηθούν όταν βρίσκεστε σε έντονο φως, διαβάζετε, παρακολουθείτε τηλεόραση, είστε υπό πίεση ή αλληλεπιδράτε με ανθρώπους. Τα μάτια σας μπορεί να αισθάνονται ξηρά, τραχιά ή ευαίσθητα στο φως.
Γνάθος ή γλώσσα (ογναθική δυστονία). Μπορεί να αντιμετωπίσετε μπερδεμένη ομιλία, σάλιο και δυσκολία στη μάσηση ή την κατάποση. Η ογναθική δυστονία μπορεί να είναι επώδυνη και συχνά εμφανίζεται σε συνδυασμό με αυχενική δυστονία ή βλεφαρόσπασμο.
Φωνητικό κουτί και φωνητικές χορδές (λαρυγγική δυστονία). Μπορεί να έχετε σφιχτή ή ψιθυριστή φωνή.
Χέρι και αντιβράχιο. Ορισμένοι τύποι δυστονίας εμφανίζονται μόνο όταν κάνετε μια επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα, όπως το γράψιμο (δυστονία του συγγραφέα) ή το παίξιμο ενός συγκεκριμένου μουσικού οργάνου (δυστονία του μουσικού). Τα συμπτώματα συνήθως δεν συμβαίνουν όταν το χέρι σας είναι σε ηρεμία.
Τι προκαλεί τη δυστονία;
Η ακριβής αιτία της δυστονίας δεν είναι γνωστή. Αλλά μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στην επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων σε διάφορες περιοχές του εγκεφάλου. Ορισμένες μορφές δυστονίας μεταβιβάζονται στις οικογένειες.
Δυστονία μπορεί επίσης να είναι ένα σύμπτωμα μιας άλλης ασθένειας ή κατάστασης, συμπεριλαμβανομένων:
- Νόσος του Πάρκινσον
- Νόσος του Huntington
- Νόσος του Wilson
- Κρανιοεγκεφαλική κάκωση
- Τραυματισμός κατά τη γέννηση
- Εγκεφαλικό
- Όγκος εγκεφάλου ή ορισμένες διαταραχές που αναπτύσσονται σε ορισμένα άτομα με καρκίνο (παρανεοπλασματικά σύνδρομα)
- Στέρηση οξυγόνου ή δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα
- Λοιμώξεις, όπως φυματίωση ή εγκεφαλίτιδα
- Αντιδράσεις σε ορισμένα φάρμακα ή δηλητηρίαση από βαρέα μέταλλα
Δυστονία: Διάγνωση
Για τη διάγνωση της δυστονίας, ο γιατρός σας μπορεί να ξεκινήσει με ιατρικό ιστορικό και φυσική εξέταση. Για να προσδιορίσετε εάν οι υποκείμενες συνθήκες προκαλούν τα συμπτώματά σας, ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει:
Εξετάσεις αίματος ή ούρων. Αυτές οι δοκιμές μπορούν να αποκαλύψουν σημάδια τοξινών ή άλλων καταστάσεων.
Μαγνητική ή αξονική τομογραφία. Αυτές οι εξετάσεις απεικόνισης μπορούν να εντοπίσουν προβλήματα στον εγκέφαλό σας, όπως όγκους, βλάβες ή ενδείξεις εγκεφαλικού επεισοδίου.
Ηλεκτρομυογράφημα (EMG). Αυτή η δοκιμή μετρά την ηλεκτρική δραστηριότητα μέσα στους μυς.
Γενετικός έλεγχος. Ορισμένες μορφές δυστονίας σχετίζονται με ορισμένα γονίδια. Γνωρίζοντας εάν έχετε αυτά τα γονίδια μπορεί να βοηθήσει στην καθοδήγηση της θεραπείας.
Αυχενική Δυστονία: Θεραπεία
Για τη διαχείριση της δυστονίας, ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει ένα συνδυασμό φαρμάκων, θεραπείας ή χειρουργικής επέμβασης.
Φάρμακα
Οι ενέσεις αλλαντικής τοξίνης (Botox, Dysport, άλλοι) σε συγκεκριμένους μύες μπορεί να μειώσουν ή να σταματήσουν τους μυϊκούς σπασμούς σας. Οι ενέσεις επαναλαμβάνονται συνήθως κάθε 3 έως 4 μήνες. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι γενικά ήπιες και προσωρινές. Μπορεί να περιλαμβάνουν αδυναμία, ξηροστομία ή αλλαγές φωνής.
Άλλα φάρμακα στοχεύουν χημικές ουσίες στον εγκέφαλό σας (νευροδιαβιβαστές) που επηρεάζουν την κίνηση των μυών. Οι επιλογές περιλαμβάνουν ντοπαμίνη, μπακλοφάινη:
- Φυσικοθεραπεία ή εργοθεραπεία ή και τα δύο για την ανακούφιση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της λειτουργίας
- Λογοθεραπεία εάν η δυστονία επηρεάζει τη φωνή σας
- Διατάσεις ή μασάζ για την ανακούφιση του μυϊκού πόνου
Χειρουργική
Εάν τα συμπτώματά σας είναι σοβαρά, η χειρουργική επέμβαση μπορεί να βοηθήσει. Υπάρχουν μερικοί τύποι χειρουργικής επέμβασης για τη θεραπεία της δυστονίας:
Εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση. Τα ηλεκτρόδια εμφυτεύονται χειρουργικά σε ένα συγκεκριμένο μέρος του εγκεφάλου σας και συνδέονται με μια γεννήτρια που εμφυτεύεται στο στήθος σας. Η γεννήτρια στέλνει ηλεκτρικούς παλμούς στον εγκέφαλό σας που μπορεί να βοηθήσουν στον έλεγχο των μυϊκών συσπάσεων σας. Οι ρυθμίσεις στη γεννήτρια μπορούν να προσαρμοστούν για να αντιμετωπίσουν τη συγκεκριμένη κατάστασή σας.
Τοποθέτηση αντλίας μπακλοφαίνης. Η αντλία στέλνει μικρές ποσότητες φαρμάκου με ένα μικρό καθετήρα που τοποθετείται στο κάτω μέρος της σπονδυλικής στήλης μέσα στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό
Επιλεκτική χειρουργική απονεύρωση. Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει την κοπή των νεύρων που ελέγχουν τους μυϊκούς σπασμούς. Μπορεί να είναι μια επιλογή όταν άλλες θεραπείες για την αυχενική δυστονία δεν έχουν λειτουργήσει.